OKRES ROZBICIA DZIELNICOWEGO


Kazimierz Odnowiciel wzmocnił trochę nadwątlone siły państwa polskiego, odzyskał utracone ziemie. Gdy w roku 1058 umiera Kazimierz Odnowiciel władza przeszła do rąk Bolesława Śmiałego (lub Szczodrego), który w 1076 roku uzyskał od papieża pozwolenie na koronację na króla, która odbyła się w nowej katedrze gnieźnieńskiej. Za jego sprawą Polska znów odzyskała Grody Czerwieńskie. Niestety król, który popadł w spór z biskupem Stanisławem musiał uciekać na Węgry, gdzie też w 1081 roku zmarł.

W 1079 roku rozpoczął swoje panowanie Władysław Herman, młodszy brat Bolesława Śmiałego, który jednak zwany był przeciwieństwem swego brata - był władcą bez talentu i ambicji. W wyniku jego nieudolności władzę objęli możni, co doprowadziło do rywalizacji wielu rodów, które pozyskały przeciwko Hermanowi jego własnych synów: Zbigniewa i Bolesława. Krwawe walki pomiędzy Bolesławem i Zbigniewem doprowadziły do podziału kraju. Ostatecznie jednak władzę objął młodszy z braci, Bolesław Krzywousty, panujący w latach 1102-1138. Po śmierci starszego brata, Zbigniewa, przeciw wygranemu wystąpili możni, głównie duchowni. Istnieje nawet pogląd, że Kościół rzucił na Bolesława klątwę, który jednak odczynił ją przez pokorną pokutę i duże ofiary na Kościół. Chcąc ratować jedność państwa, pod koniec swojego życia Bolesław sporządził testament, w którym wprowadził zasadę senioratu i dokonał podziału kraju na dzielnicę senioralną i dzielnice junioralne. Po śmierci Krzywoustego panowanie objął Władysław Wygnaniec, następnie Bolesław kędzierzawy (lata 1146-1173), Mieszko Stary (lata 1173-1177) i wreszcie Kazimierz Sprawiedliwy (lata 1177-1194). Ogólnie rzecz biorąc okres rozbicia dzielnicowego w Polsce można podzielić na dwie fazy: pierwsza trwałą do połowy XIII wieku, kiedy to dominują czynniki dezintegracyjne, wynikające z zaniku władzy centralnej oraz silnych dążeń możnowładztwa i Kościoła do uniezależnienia się, a obce najazdy spowodowały utratę licznych ziem; druga faza natomiast, po najeździe tatarskim (1241) i nieudolnych rządach książąt dzielnicowych dominują czynniki integrujące, tj. sprzyjające zjednoczeniu. Następnymi czynnikami, które dobrze wpłynęły na ponowną integracje państwa polskiego były między innymi walki o władzę pomiędzy książętami, zagrożenia ze strony innych państw, utrudnienia w handlu pomiędzy poszczególnymi dzielnicami, wspólna kultura, religia, język i tradycja, a także stolica - Kraków.

Wybierz:

Mieszko I  ::  Bolesław Chrobry  ::  Mieszko II
Okres rozbicia dzielnicowego  ::  Władysław Łokietek  ::  Kazimierz Wielki
Kontakt  ::  Strona główna